Demokratik entegrasyonu ele alırken bunun bir paradigmaya, teoriye, sisteme, strateji ve taktiğe dayandığını bilmek gerekir. Tarihsel toplumu etkileyen bazı stratejik paradigmasal dönüşüm süreçleri vardır. Bu dönüşüm süreçleri yeni bir çağın, sistemin habercisi gibidir ve bu süreçler devrim niteliği taşır. Toplumun öncüleri bu süreçleri doğru değerlendirebilirse, toplumun niteliksel sıçrama yapması ve moderniteye damgasını vurması mümkün hale gelir. 17. Yüzyıldan itibaren gelişen ve üç yüz yıla damgasını vuran pozitivist paradigma artık aşılmak üzeredir. Pozitivist paradigma aşılırken, bu paradigmaya dayanan pozitivist sosyoloji de bundan nasibini almıştır. Pozitivist paradigma aşılırken çağımızda birbiriyle yarışan yeni paradigma arayışları ve tartışmaları sürmektedir. Hangi paradigmanın pozitivist paradigmaya alternatif olarak gelişeceği ve modernitesini yaratacağı tüm insanlığın merak konusudur. Bu anlamıyla konumuza girmeden önce paradigmasal dönüşümü daha iyi anlamamıza ihtiyaç var.
Bilindiği gibi paradigma bir dizi ontolojik, epistemolojik ve metodolojik öncüllerden oluşan, bilimin ne olması gerektiğini ve bilimsel bilgiye ulaşmanın yolunu gösteren referans çerçevesidir. Ontoloji bilgisi edinmek istediğimiz gerçekliğin, nasıl bir şey olduğunu (ontoloji) bilmeliyiz ki, ne tür bilgiye (epistemoloji) nasıl ulaşacağımızı (metodoloji) bilelim. Paradigma dönüşümü ise mevcut hâkim paradigmanın yerini alternatif paradigmanın alması demektir. Pozitivist paradigmanın, klasik fiziğin biçimlendirdiği bilim anlayışını örnek alan pozitivist sosyolojinin, ‘parçalı-hiyerarşik-deterministik bütün’ anlayışı toplumda artık karşılık bulmuyor. Maddi-maddi olmayan; canlı-cansız, makro-mikro, ruh-beden, akıl-sezgi gibi karşıtlıklardan oluşan iki parçalı gerçeklikte yaşamadığımızı biliyoruz. Gerçeklik, tüm bu karşıtlıkların iç içeliği ile oluşan diyalektik bir oluş süreci. Günümüzde artık karşıtlıklardan birini seçmek ve bütünü bu seçilen parçaya indirgemek diye bir şey söz konusu değil. Bu yüzden ‘ya-ya da’ mantığı sadece madde dünyasının beş duyu ile algılanan boyutu için geçerlidir. Bilim ve felsefenin geldiği düzey ile kompleks bir örüntü halinde işleyen canlı sistemlerini kavrayabilmek ‘hem-hem de’ mantığı ile mümkün.
Pozitivist bilim anlayışının ilişkilerin doğasına dair ikinci öncülün de canlı sistemlerde geçerli olmadığı ispatlanmıştır. ‘Doğrusal ve öngörülebilir neden-sonuç ilişkisi’ dolayısıyla öngörülebilirlik ilkesinin madde-altı boyutta işlemediğini bilim ortaya koymuştur. Doğrusal nedensellik yerine karşılıklı nedensellikler olduğu canlı sistemlerde gerçeğini göstermiştir. Bu karşılıklı nedensellik sadece iki durum arasında meydana gelmez, bir bütünsellik içinde çok yönlü, yani ‘bağlantısal ve bağlamsal nedensellikler’dir. Günümüzde sosyal bilimlerde ‘ilişkisellik, etkileşim, süreç’ gibi kavramların sıklıkla kullanılması bu pardigmasal dönüşüm nedeniyledir. Özcesi determinizm ve öngörülebilirlik ilkeleri atom-altı dünyada ve canlı sistemlerde işlemiyor.
Üçüncüsü, parça-bütün ilişkisidir: Bütün parçaların toplamıdır ve bütün kendisini oluşturan parçalardan bağımsız bir varoluşa ve kendi dinamiğine sahiptir. Sadece “bütün parçaların toplamıdır” denirse, üç yüzyıllık pozitivist paradigmanın mantığı ile hareket ederiz. Ancak ‘bütün kendisini oluşturan parçalardan bağımsız bir varoluşa sahiptir ve parçalar arasında doğrusal nedensellik değil karşılıklı nedensellikler vardır’ önermesi pozitivist sosyal bilim anlayışında ciddi bir kırılmaya yol açmıştır. Pozitivist bilimin gereği bütünün parçalarına ayrılması esastı ve buna indirgemecilik denildi. Bütünün indirgendiği en küçük parça; fizikte ve kimyada atom, biyolojide hücre, psikoloji de ise davranış oldu. Bu iki önerme sadece bilim dünyası ile sınırlı kalmamış; toplum, kültür ve birey olmak üzere toplumsal hayatın her boyutuna sinmiştir. “Ya-ya da” mantığına dayalı bu düşünce tarzı, gerçekliğin doğasına aykırı olduğu için de ödenen bedel büyüktür. İndirgeme, aşırı genelleme zincirine yol açan karşıtlık mantığının gerilim, çatışma ve kutuplaştırma yaratması ise kaçınılmaz oldu. Bütün-parça arasındaki ilişkinin doğru kavranması yani “hem-hem de” bakış açısı, insanın veya toplumun çatışma ve gerilime neden olan karşıtlıklar yerine, verimliliği besleyecek olan işbirliğini ve uyumu oluşturacak ortak paydayı demokratik entegrasyon çözümünde bulmayı sağlar.
Paradigmaların Dayandığı Sosyolojiler
Pozitivist paradigmada, ‘bütün parçaların toplamıdır; parçalar arasında doğrusal neden-sonuç ilişkisi vardır. Parçalar arasında hiyerarşi vardır; bütünün bilgisi parçalarına ayrıştırılarak ve kendisini temsil eden bir parçaya indirgenerek elde edilir. Bütün kapalı bir sistemdir, bu yüzden bağlam söz konusu değildir; bütün bir yapıdır’ gibi tüm bu özellikler “ya-ya da” mantığını gerektirir. Oysa bağlantısal ve bağlamsal bütünsellik ise şu özellikleri gösterir: Bütün birbirine örülü ilişki ağlarından oluşur; bütün kendisini oluşturan parçalardan (ki bu etkileşim ağıdır) ayrı bir varlıktır; parçalar arasında karşılıklı nedensellik vardır; parçalar-etkileşimler içiçe geçmiş olduğu için hiyerarşi yoktur ve bütün parçalarına indirgenemez; bağlam, yani zaman-mekan-özne bağlantısı önemlidir. Çünkü bütün açık bir sistemdir; bütünün açık sistem olması kendini yeniden üreten bir sistem olması demektir. Bu özellikler ancak ‘hem-hem de’ mantığı ile anlaşılabilir. Bu iki farklı bakış açısını bireylerin, toplumların hayata bakış açısını biçimlendirir ve anlamlandırır. Bu anlamıyla günümüzde artık tek bir paradigmanın hakimiyeti yerine birden fazla farklı paradigmaların bulunduğu, yani paradigmatik bir mücadelenin olduğu akademi dünyası tarafından tartışılmaya başlanmıştır. Bu tartışma sadece sosyolojide değil, birçok sosyal bilim disiplinlerinde yoğun bir biçimde yapılmaktadır. Farklı paradigmaların farklı metodolojileri yani yöntembilimleri de vardır. Metotlar kendi paradigmaları içinde anlaşılmaya çalışılmadıkça, sağlıklı bir iş birliğinin kurulması mümkün değildir. Farklı paradigmaların varlığını kabul ettiğimizde, tercihimiz hangisi yönünde olursa olsun, artık, farklı sosyolojilerin ve farklı metodolojilerin varlığını da görmezden gelemeyiz. Bu anlamıyla sosyoloji nasıl bir bilim olmalıdır veya salt bilim midir, sorusu akla gelebilir. Tarihsel sosyoloji bilimsel olduğu kadar felsefik bakabilmeyi de gerektirir. Pozitivist bilimlerin tekçilik ilkesini aşarsak insanın ve toplumsal gerçekliğin hakikatini ve anlamını daha iyi kavrayabiliriz. Çünkü gerçekliğin doğasının ancak madde ve anlam içiçeliğinin dinamik bir ahengi vardır. Bunun için bilme sınırlarımızı mümkün olduğu kadar zorlamalı ve genişleterek derinleştirebilmeliyiz.
Sosyolojiye konu olan her toplumun, grubun veya toplumu oluşturan bireyin bir tarihi geçmişi vardır. Bu anlamıyla tarihsel sosyoloji yeni gelişen bir disiplin olarak demokratik toplum paradigmamızı daha anlaşılır kılar. Demokratik toplum paradigmasının tarihsel sosyolojisinde geçmiş de/gelecek de, döngüsel/holistik bakış açısıyla “şimdi”de anlam bulur ve yaşanır. Tarihsel sosyolojinin de metodu belirli ilkeler üzerinden gelişir; ontoloji, tarih, antropoloji, kültür, siyaset ve din gibi toplumu oluşturan olgular bütünlüklü ele alınarak, toplumun tüm bileşenleri ilişkisellik temelinde incelenir. Pozitivist sosyolojinin konjektürel ve olaysal açıklamaları yerine, tarihsel sosyoloji, tarihin toplumsal değişim ve dönüşüm esasları üzerinden açıklamalarını geliştirir. Pozitif sosyolojide toplumsal olgular birbirinden bağımsız, kopuk, parçalı ele alınırken; tarihsel sosyolojide toplumsal olgular bütünlük içeresinde ilişkiselliğin karşılıklı varoluşu ve sürekliliği temelinde ele alınır. Pozitif sosyolojinin bağlamsal yönü kapitalist modernite ve ulus-devlettir; tarihsel sosyolojinin ise demokratik modernite ve demokratik ulustur. Pozitif sosyolojinin güncel, olaysal, konjektürel bakış açısına karşı tarihsel sosyoloji toplumsal kültüre dayanarak, yapısal ve uzun süreye dayalı bir bakış açısını yaratır. Demokratik entegrasyonu değerlendirirken, paradigmasal dönüşümü ve farklı paradigmaların dayandığı sosyolojiyi ve kullandığı metodu da anlamak bu nedenle önemlidir.
Paradigmaların dayandığı sosyolojiler kadar teorileri de önemlidir. Kapitalist modernitenin geliştirdiği teori kapitalist burjuva toplumu, ulus-devlet ve endüstriyalizmdir. Kapitalizmin bu teorisi, devlet ve ailenin pozitivist sosyolojisine dayanır. Demokratik modernitenin geliştirdiği teori ise demokratik komünal toplum, demokratik ulus ve eko-ekonomi/eko endüstri temelinde gelişir. Demokratik modernitenin bu teorisi ise komünün tarihsel sosyolojisine dayanır. Tarihsel sosyolojide devlet-komün yarılması, modernitenin de yarılmasıdır. Kuşkusuz her teorinin de kendi amaçları doğrultusunda programı, stratejisi ve taktikleri oluşturulur. Kapitalist modenitenin programı ulus-devlet veya ulus-üstü ekonomik-siyasi-askeri çıkarların sömürgeci, erkek egemen iktidarcı bir zümrenin tekelinde olmasını öngörür. Bu tekelci güçler kendi oluşturdukları ulus-devletleri veya ulus-üstü şirketlerini toplumun içine gömerek yani toplumun tüm alanlarına sızarak ve burada kurumlaşarak geliştirir. Buna göre kavram, kuram ve kurumlarını oluşturur. Bu güçler askeri, siyasi, ekonomik, hukuk gibi tüm alanlarda stratejilerini hayata geçirmek ve toplumun zihniyet ve maddi dünyasını mutlak kontrolde tutabilmek için taktikler geliştirir. Demokratik modernitenin programı ise demokratik ulus zihniyeti temelinde komünler birliğine dayalı yerel yönetimlerin toplumun tüm sosyal alanlarında kolektif, yatay bir örgütlenmesini esas alır. Demokratik modernitenin programında toplum ihtiyaç duyduğu her alanda (sağlık, eğitim, sanat, ekonomi, spor vs.) komün temelinde yerel/evrensel her yerde ağ şeklinde örgütlenebilir, yaşamı hakkında söz ve pratik sahibi olabilir. Bu programı esas alan komünalistler ait olduğu kimlik, kültür, inanç vs. temelinde özgürce örgütlenebildiği kadar demokratik ulus temelinde diğer halklar, kültürler, inançlarla birlikte ortak ilişki ve ittifaklar da geliştirebilir. Komünlerin komünü veya komünler birliği yerel, bölgesel ve evrensel düzeyde, komünalist örgütlenmeler demokratik modernitenin programının kapsamını da ve alternatif bir sistem/modernite olma gücünü de gösterir.
Demokratik modernite programında uluslaşma, 20. Yüzyılın ulus-devletin yapay oluşturulan değerleriyle değil, çok kimlikli, etnisiteli, kültürlü, inançlı yapıların demokratik ulus değerleriyle, eşit ve özgürce bir arada yaşaması ve ortak değerler oluşturması temelinde geliştirilir. Ulus olmak tek bayrak, tek milliyet, tek devlete asla indirgenmez; her etnik-inanç gruplarının kendi renkleriyle, diliyle, kültürüyle bir arada demokratik kültürü ve yaşamı yaratmasını esas alır. Demokratik modernitenin programı bu nedenle demokratik entegrasyonu yani hem farklı toplumsal sistemlerin farklılık ve zenginliklerin bir arada barış içinde yaşadığı hem de ortak değerler temelinde bütünlüklü bir sistem oluşturduğu bir çözümü geliştirir. Demokratik entegrasyon hem demokratik toplum sistemine hem de devletle yasal-anayasal temelde demokratik hukuk normlarına dayalı, toplumun ortak sistemini geliştirmeye açıktır. Devletle ortak bir sistem geliştirebilmek için de kendisini müzakereye açık tutar. Komünal değerlerle örgütlenen demokratik toplumun bireyi hem kendi komünal toplumunun komünarı hem de devletin bir yurttaşıdır. Demokratik sosyalist toplumun özgür yurttaşları kolektif bir bilinçle ve özgürce örgütlenerek, içinde yaşadığı devletle ilişkilerini yasal, anayasal çerçevede düzenleyebilir. Bu anlamıyla demokratik entegrasyon asla asimilasyona dayanmaz, tersine her türlü asimilasyona karşı etkili ve örgütlü bir mücadele yürütülmesi temelinde geliştirilir.
Demokratik modernitenin programının temeli demokratik, ekolojik, kadın özgürlükçü toplumdur. Demokratik, ekolojik, kadın özgürlükçü bir toplumun gelişebilmesi için demokratik siyaset stratejik bir öneme sahiptir. Demokratik siyaset stratejisi, toplumun bilinçlendiği, yaşamının ihtiyaçlarını birlikte tartışarak kararlaştırdığı ve öz gücüne dayanarak pratikleştiği bir stratejidir. Radikal demokrasi temelinde bu stratejinin hayata geçebilmesi için, toplumun bilinçlendirilerek örgütlü kılınması ve ahlaki ve politik özünün güçlenmesine ihtiyaç vardır. Ulus-devletin siyaset anlayışı parlamenter sistem içine sıkıştırılmış ve temsili düzeydedir. Oysa demokratik ulusun siyaset anlayışı, komünün olduğu her yerde yerel radikal demokrasiye dayanır. Toplum, ihtiyaç duyduğu her konuda siyasete aktif ve özne olarak katılır; demokratik siyasetin daha güçlü gelişebilmesi için siyaset akademileri kurar. Toplumun komünal sisteminde yetişen ve devletin kurumlarında yer alan her siyasetçi devletin kurumlarının demokratikleşmesi ve komünal sistemlere açık hale gelmesi, karşılıklı saygı temelinde ilişkilerin geliştirilmesi için kolektif, etkin bir mücadeleyi geliştirir. Kürdistan, Ortadoğu ve evrensel düzeyde, Abdullah Öcalan’ın bu temelde geliştirmek istediği çözüm bireysel değil, kolektif entegrasyondur. Demokratik entegrasyonun siyaseti; her türlü doğa, kadın, toplum kırımına karşı aktif bir mücadele içerisinde yürütülür.
Demokratik/sosyalist bir toplumun yaşadığı devletle demokratik entegrasyon temelinde ortak bir yaşam sistemi oluşturabilmesi için ortak toplumsal sözleşmelere, yasal-anayasal düzeyde hukuk alanın demokratikleşmesine ihtiyaç vardır. Yasal-anayasal hukuk sisteminin tarihsel sosyolojinin kazandırdığı bakış açısıyla karşılıklı ilişki ve bağlamsallık temelinde bütüncül bir yapıya kavuşması çok önemlidir. Demokratik entegrasyonun ortaya çıkardığı çözüm modelinin esnek, kapsayıcı karakteri gereği devletle mücadele ve müzakerede yaratıcı, devletle olan ilişkilerde üslubun ve tarzın ‘kazan, kazan’ ilkesine dayalı bakış içinde geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Demokratik komünal toplumun kolektif, örgütlü mücadelesinin daha güçlü gelişebilmesi için hukuki hakları konusunda bilinçlenmesi, hem müzakere hem de mücadele yöntemlerini etkili bir biçimde geliştirebilmesi için bu konuda öncülük edebilecek kurumlar gerekir. Yerel ve evrensel haklarını bilmeyen bir toplum, her türlü istismara açık hale gelir ve savunmasız kalır. Ancak yerel ve evrensel haklarını bilen bir toplum, bu konuda bilinçli ve örgütlü bir mücadele ve müzakere yürüten bir toplum, varlığını ve özgürlüğünü her koşulda savunan bir toplumdur. Bu anlamıyla yasal-anayasal mücadele bir öz savunma mücadelesidir.
Ortadoğu’da Kürt sorunu ve demokratik entegrasyon çözümünü Abdullah Öcalan, paradigmasal, bilimsel/felsefik, teorik, stratejik ve taktiksel düzeyde derinlikli ve kapsamlı bir biçimde tarihsel sosyolojiye dayanarak geliştirmiştir. Kürt sorunu yerel olduğu kadar evrensel bir sorundur, dolayısıyla çözümü de yerel ve evrenseldir. Kürt Özgürlük Hareketinin yarım asrı aşan mücadelesi Kürt halkının varlık sorununu önemli bir düzeyde açığa çıkarıp görünür kılarak, çözüme kavuştursa da özgürlük sorunu devam etmektedir. Kürt halkının özgürce var olup yaşayabilmesi için çağın çözüm dinamikleri demokratik entegrasyondan geçmektedir. Kürtler, tarihsel sosyoloji de incelendiğinde, halk olarak yaşadığı Kürdistan coğrafyası arkeolojik, antropolojik gibi tarihe ve zamana ışık tutan veriler temelinde çok kadim ve köklü bir kültüre sahip olduğu görülecektir. Kürtlerin örtük tarihi gün ışığına çıkıp aydınlandıkça tüm insanlığın gelişiminde yarattığı birikim, değer açığa çıkmakta/çıkacaktır. Kürtlerin tarihsel sosyolojisinde etimolojik olarak kom-bun yani komünün yaratıcısı olduğu anlaşılacaktır. Bu kom-bunun da yani klanında anacıl/kadın eksenli bir yaşam formu olarak geliştiği artık bilinmektedir. Toplumsal form olarak klan, kabile, aşiret, milliyet Kürtlerin komünal özünün günümüze kadar taşıdığı formları olmaktadır. Kürtlerde gelişen mezhep farklılıkları bile bu özün korunmasının arayışıdır. Kürtler yaşadıkları coğrafyadan da kastik katil grupların, devletçi iktidarcı güçlerin bitmez-tükenmez tüm saldırılarına rağmen kopmamıştır. Komünal yaşam sistemini bir kültür olarak tüm coğrafyaya yaymayı kendini öz savunmalı kılarak, direnerek başarmıştır. Tarihsel sosyolojisinde bu kadar aşiret konfederasyonlarının olması bu nedenledir. Kürtler bu tarihsel sosyolojik gerçeklik içerisinde Anadolu ve Mezopotamya’nın kültürel taşıyıcılarıdır. Kuşkusuz bu topraklarda zamanla farklı etnik topluluklar, inançlar, kimlikler de var oldular. Bu toprakları mesken tutan her bir halk Kürtlerle kültürel kaynaşmayı yaşadı, örneğin kimi zaman Kürtler Türkmenleşti, kimi zaman Türkmenler Kürtleşti. Bu karşılıklı kültürel akış, mekânın ve zamanın gücüyle doğal bir akış içerisinde gelişti. İki veya daha fazla etnik gruplar farklılıklar koruyarak doğal toplumsal entegrasyon temelinde ortak bir yaşam sistemi oluşturmayı başardılar. Özellikle bölgenin, etnik grupların kültürel havuzu rolünü oynaması, bölgenin beslenme, savunma ve çoğalma açısından zengin faunası ve florası nedeniyle kastik katil iktidarcı-devletçi güçlerin sürekli saldırısı karşısında varlıklarını öz savunma temelinde koruyarak günümüze kadar gelmesinde önemli bir rol oynadı. Bu anlamıyla demokratik entegrasyonunda bir geçmişi yani tarihi ve sosyolojisi var. Bu da derin bir araştırmayla tüm yönleriyle açığa çıkarılarak demokratik entegrasyonun gelişim diyalektiğini günümüzde daha iyi anlaşılmasını sağlayabilir. Günümüzde Kurmanç, Türkmen, Bedevi gibi farklı etnik gruplar halen bu tarihsel sosyolojiye dayanarak ‘içiçe geçmiş çember teorisi’ şeklinde yani kesiştikleri yerde doğal entegrasyonun ortak bir kültür ve sisteminin yaratıcısı olurken, kesişmediği yerde kendi özgün kültürlerini koruma ve özgürce yaşama mücadelesi vermekteler.
Özgür Kürt Aklına Dayalı Strateji
Ulus-devlet formunun gelişmesiyle birlikte Kürtler başta olmak üzere bölgenin ve dünyanın birçok etnik-inanç grubu varlık ve özgürlük sorununu çok ağır bir şekilde yaşamaktadır. Ulus-devletlerin yüz yıllı aşan politikaları sonucu Kürtler soykırım kıskacından tamamen kurtulma, varlığını ve özgürlüğünü sağlama mücadelesi vermektedir. Kürdistan, Ortadoğu’nun kalbinde bir sorun kaynağı olarak durmaktadır. Ulus-devlet ve asimilasyon politikaları Kürtlerin yaşadığı sorunları ağırlaştırmıştır. Her iki yaklaşımın sorunu daha fazla derinleştirdiği ve buna karşı isyan ve direncin günümüze kadar geldiği bilinmektedir.
Günümüzde Kürtler, Ortadoğu’nun merkezinde altmış milyonluk dinamik bir güç olarak varlığını sürdürmektedir. Kürdistan olarak tabir edilen coğrafyanın ve Kürt nüfusunun en fazla olduğu, ulus-devlet Türkiye’dir. Türk ulus-devleti Türkmen, Kürt, Laz, Ermeni, Süryani, Arap, Çerkez gibi farklı etnik grupları, inançları, kültürel değerleri, kimlikleri inkâr veya asimile ederek gelişmiştir. Var olan bu kültürel zenginliği bir etnik kimlikte homojenleştirerek ulus-devletini var etmek istemiştir. Türkiye’nin tarihsel sosyolojisi incelendiğinde bunu görmek mümkündür. Türkiyeli halkları ‘Türk’ etnisitesi içerisinde asimile etmek veya asimile edemediğini inkar ederek yok etmeye çalışmak, yüz yıllı aşan bir politikanın sonucudur. Türk devletinin norm ve norm dışı güçleri, belirttiğimiz gibi çağımızın değişen karakteri, koşulları gereği artık bu politikalarını istediği gibi sürdürememektedir. Eskinin aşıldığı, yeninin neye evrileceğinin net olmadığı, belirsizlik ve çoklu olasılıkların yaşandığı bu sistemsel ve yapısal kaos aralığında Abdullah Öcalan, özgür Kürt aklına dayalı, her türlü milliyetçilikten uzak durarak ve reel sosyalizmin mirasına da sahip çıkarak demokratik toplum sosyalizmini geliştirerek, yerel-evrensel gelişmelere yol açabilecek bir strateji geliştirmiştir. Abdullah Öcalan’ın özgür Kürt aklına dayalı stratejisi, demokratik entegrasyon stratejisidir. Demokratik entegrasyon stratejisine kurmay ve kolektif önderlik yapan Abdullah Öcalan’dır. Kürdistan’ın jeopolitik ve jeostratejik konumu gereği taşıdığı önemi günümüzde kader tayin edebilecek kadar artmıştır. Demokratik entegrasyon çözümü, Kürt halkı ve kadınlar öncülüğünde geliştirilebilirse sadece Kürt sorunun çözmekle kalmayacak, bölgenin ve dünya sisteminin değişim ve dönüşümüne çözüm gücüyle damgasını vurarak demokratik modernite çağının gelişimine ivme kazandıracaktır.
Abdullah Öcalan’ın yıllar önce belirttiği gibi, “21. Yüzyıl Kadın Özgürlük Yüzyılıdır” belirlemesi ve yine “Jin Jiyan Azadi” felsefesi temelinde gelişen Kadın özgürlük mücadelesinin geldiği düzey, birikim ve tecrübesi demokratik entegrasyon çözümünün gelişiminde stratejik rol oynayacaktır. Kadınlar, yaşadığımız çağda sadece yaşanan paradigmasal dönüşüme ve arayışlara değil, tarihsel sosyolojik bakış açısıyla toplumun, kadınların varlık ve özgürlük sorunlarını demokratik entegrasyon çözümüyle demokratik modernite çağına en iddialı şekilde öncülük edeceklerdir. Özgürlük arayışında olan ve demokratik entegrasyon stratejisinin gelişiminde kendisine rol ve misyon biçen başta kadınlar, öncellikle iktidar ve devletçi zihniyetin entelektüel hegemonyasını kırarak kolektif-komünal zihniyetin entelektüel gücünü daha görünür kılacaktır. Bireyin ve toplumun, özellikle kadınların kendi yaratıcı gücünü, tarihini, sosyolojik gerçekliğini jineolojik bakış açısıyla daha fazla anlaması, kavraması ve bu konuda komünal değerlerine dayanarak entelektüel gücünü açığa çıkarması her zamankinden daha fazla mümkündür. Entelektüel çalışmaların geliştirilmesi, toplumun güneşin ışınları gibi her konuda aydınlatılması, bilinçlendirilmesi, kendi hakkında söz ve karar gücünü oluşturması için kadınlar öncü düzeyde rol ve misyonuna sahip çıkma gücünü gösterecektir. Bu anlamıyla kadınlar hem kendini hem de toplumunu her koşul altında eğiterek entelektüelin de komünal olması gerektiğinin bilincindedir. Kadınların her zamankinden daha fazla akademik çalışmalar yürütmesi, düşünce gücünü geliştirmesi ve erkek egemen, iktidarcı akademi dünyasını değiştirip-dönüştürerek, özgür-yaratıcı düşünce gücünü, zekasını, kolektif kadın aklını örgütlemesi önemlidir. Komünal akademik çalışmalarla, erkek egemen akademi dünyasının iktidarcı, bireyci, bilimci, cinsiyetçi, felsefe, sanat, siyaset, ekonomi, tarih vs. anlayışlarına karşı etkin mücadelenin yol ve yöntemlerini yaratıcı bir biçimde geliştirmek mümkündür. Çağımızda bilimin ve felsefenin geldiği düzey ile birlikte paradigmasal arayışlara, tartışmalara yön vermek, demokratik, ekolojik, kadın özgürlükçü paradigma ile alternatif paradigmanın gücünü her yönüyle ortaya koymak için kadınlar, daha fazla araştırmak, incelemek ve tarihsel sosyolojiyi yeniden inşa ederek akademi dünyasını yapısal değişim ve dönüşüme uğratmak göreviyle karşı karşıyadırlar. Tarihimizi tüm yönleriyle açığa çıkarıp yeniden inşa edebilirsek, günümüzü ve geleceğimizi de inşa edebiliriz. Bunun için okuma, araştırma-inceleme, tartışma kadar, deneyimleri paylaşmak için ihtiyaç kadar akademi komünleri oluşturulabilir. Demokratik entegrasyonun stratejisinin zihniyet dünyasını, dayandığı paradigmayı ve çözüm gücünü komünal akademi çalışmalarıyla geliştirmek, farkını ortaya koymak ve toplumsallaştırmak, yaşama daha umutlu, güçlü ve esnek bakmamızı sağlar, sorunların çözümünde kadının rol ve misyonumuzu daha görünür kılar.
Varlık ve özgürlük sorununun çözümü için büyük bedel vererek, kesintisiz bir biçimde mücadele eden Kürt kadınları, yeni modernitenin somut yaşamda hayat bulması için yerel ve evrensel düzeyde demokratik toplum mücadelesini geliştirmektedir. Kürt halkının, kadınlarının yasal-anayasal bütüncül hukuk mücadelesi başta olmak üzere demokratik siyasete aktif katılım göstererek, kendi toplumunu komün temelinde inşa ederek öz savunmasını güçlendirecektir. Özgür eş yaşam felsefesi ile yaşama dair tüm politik mücadelesini eşit temsiliyet ve eş başkanlık stratejisiyle geliştiren Kürt kadınları, tüm bunların hem anayasal ve yasal güvenceye kavuşması, hem de toplumunda bir kültür haline gelmesi için mücadele vermektedir. Yerel demokrasisini kadının özgür ve eşit katıldığı bir stratejiyle geliştirmeye çalışan ve yerel yönetim yasalarını demokratik bir biçimde oluşturulabilmesi için mücadele eden kadınlar, bu sadece Kürtler için değil, Türkiye toplumu, özcesi bu konuda sorun yaşayan tüm toplumlar için bir ilke, mücadele ve müzakere edilmesi gereken temel gündem olarak belirlemektedir. Demokratik entegrasyonun çözüm stratejisinde kadınların yaşadığı her coğrafyada yerel ve evrensel hukukun, yasa ve anayasaların, sözleşmelerin reformdan geçirilebilmesi için bilinçli ve örgütlü kadın mücadelesini daha fazla geliştirmeye ihtiyaç vardır. Demokratik uluslar birliği hem kadın öncülüğünde gelişecek hem de bölge ve dünya demokratik uluslar birliğinin gelişmesi ve BM’nin çağımızın gereklerine göre yeniden ciddi bir reformdan geçirilerek demokratik, yerel yönetimlere açık, kapsayıcı bir rol ve misyon oynaması örgütlü kadın mücadelesi ve öncülüğüyle müzakerelerin yürütülmesi temel hedeflerden biri olacaktır.
Kadın Komünlerine İhtiyaç Vardır
Türkiye’de demokratik entegrasyon çözüm modeli gelişirken özgürlükten, eşitlikten, emekten, adaletten yana olan kadınlar, Kürt-Türk ilişkilerini çağın gerekliliklerine göre güncelleyebilmek için aktif bir rol ve misyon ile yaklaşım gösterme ihtiyacı duymaktadır. Kadınlar hem yaşadıkları ulus-devlet içerisinde hem de bölgede iç ve dış güçlerin çıkar savaşlarının, çatışmalarının, stratejik çekişmelerinin önünü alınması, tüm sorunları barış ve müzakere temelinde çözüme kavuşturulması için aktif rol oynaması gerektiğinin bilincindedir. Özellikle bölgemizde ulus-devlet güçlerinin kendi çıkarlarına göre farklı stratejileri geliştirme peşinde olduğunu, çıkarları gereği kaosu, krizi sistematik bir biçimde geliştirdiğini ve Türkiye’yi de bu stratejilerine ortak ederek zayıflatarak, çürüterek ve güçten düşürerek kullanmak istediklerinin farkında olan kadınlar, tüm bu politikaları boşa çıkarmak için, Kürt-Türk ilişkilerinin tarihsel sosyolojisine dayanarak çözüm arayışlarını sürdürmektedir. Tarihte Selçuklu Sultanı Sancar, M. Kemal gibi stratejik akla sahip liderler, kendi dönemlerinde Kürtlerle ittifak kurarak varlık ve özgürlük savaşlarını vermişlerdir. Türkiye devletinin bekası için böylesi bir stratejik akla sahip liderlik kurumlarına ihtiyaç vardır. Bu liderlik kurumunda kadınlar özne olarak yer alıp aktif bir rol ve misyon oynayabilirler. Özellikle Kürt-Türk ilişkilerinin tarihsel sosyolojisini inceleyerek, Türkiye toplumunu bu konuda bilinçlendirerek ve yaşamın tüm alanlarında aktif siyasetin öznesi haline gelerek zehirlenen ilişkilerin panzehiri haline gelebilmek en fazla da kadınların öncülüğünde mümkündür. Kürt-Türk ilişkilerinin yeniden demokratik toplum temelinde düzenlenmesi, Türkiye’nin bölgede niteliksel bir sıçrama yapmasını ve tüm bölgeyi etkileyecek bir gelişim seyrine koymasının kapılarını ardına kadar açacaktır. Nasıl ki Türkiye Cumhuriyeti’nin inşasında kadınlar aktif rol ve misyon oynamış ise bugünde Demokratik Türkiye Cumhuriyeti, Kürt-Türk kadınların öncülüğünde inşa edilerek, erkek egemen siyasetin, çatışmanın, savaşın önüne geçilerek Türkiye toplumunun kaderi belirlenebilir. Savaş, çatışma erkek egemenlikli zihniyetin, kurumların ürünü; demokratik entegrasyon temelinde barış, uzlaşma ve birlikte eşit ve özgürce yaşam da kadınların inşası olacaktır. Türkiyeli olan her bir kadın, demokrasiye, barışa, kardeşliğe, eşit ve özgürce bir arada yaşamaya, erkeğin kadın, çocuk, doğa kırımına karşı gücünü birleştirerek örgütlü bir mücadele yürütebilir, var olan mücadelesini daha fazla geliştirebilir. Bu kültürün gelişebilmesi için Türkiyeli her kadın, önce kendi ailesinden başlayarak değişim ve dönüşümü başarabilir. Ailenin komünleştirilmesi, komünlerin birbiriyle ilişkilenerek yani bir ağ şeklinde birbirine bağlanarak bütüncül bir şekilde ortak bir güç haline getirilmesi kadınların elindedir. Kadınlar hem etnik, inanç aidiyetleri kadar, hem de ortak kimlik, komünal kültür ve değerlerin doğurucusu, taşıyıcısı ve inşa edenidir. Kaldı ki Türkiye’de Kürtler ve Türkler başta olmak üzere diğer etnisiteler kültürel entegrasyon temelinde iç içe geçmiş ‘bir toplum’ haline gelmiştir. Bu nedenle ayrıştırıcı değil, kapsayıcı, çatıştıran değil uzlaştıran, acıları yarıştıran değil, acıları birlikte saran, varlığını ve özgürlüğünü birlikte inşa eden bir toplum için Türkiyeli kadınlar stratejik ve tarihsel bir rol ve misyonu daha fazla üstlenebilir. Her köyde, her şehirde Türkiyeli kadınlar olarak ortak mücadele için bir araya gelmek gerekir. Kadınlar isterse, Kürt-Türk ilişkilerinin yeniden demokratik temelde düzenlenmesinde rol alırsa, bırakalım Türkiye’yi, bölgeyi ve dünyayı değiştirebilecek güce sahiptir.
Türkiyeli kadınlar, Demokratik Türkiye Cumhuriyeti için yasal ve anayasal mücadeleyi en fazla geliştirecek güçtür. Anayasa tartışmalarında kadının tüm hak-hukuku garanti altına alacak, kadın katliamlarını, kırımını durdurabilecek, yaşamın her alanında eşit ve özgür bir biçimde katılımını sağlayacak, eşit temsiliyet temelinde demokratik siyasete aktif katılacak kanunların çıkması için Türkiyeli kadınların gücünü birleştirmesine ihtiyaç vardır. Kadınlar, anayasanın ‘vatandaşlık’ tanımında eril, erkek egemen dilini ret ederek, doğuştan gelen milliyet-inanç ve kültürel aidiyetlerini koruyarak cinsiyetçi, milliyetçi, dinci politikaların sonucu kadınları ötekileştiren, nesneleştiren, örtük hale getiren her türlü ayrımcı hukuki kodların değişmesi için ortak bir mücadele hattı geliştirebilir. Bu anlamıyla Türkiyeli kadınlar anayasal, yasal tartışmalara birlikte hazırladıkları ‘toplumsal sözleşme’ ile dahil olabilmelidir. Demokratik Türkiye Cumhuriyetinin kadınlarının toplumsal sözleşmesi, kadınların kolektif haklarını garantiye almak için olmazsa olmazdır. Bunun için Türkiyeli kadınların hukukçular derneği bile kurulabilir. Türkiyeli hukukçu kadınlar bir araya gelerek, örgütlenerek anayasal tartışmalara kolektif kimlikleriyle katılabilir. Aynı zamanda Türkiyeli kadınların hukuki hakları konusunda, kadınlar nerede yaşarsa yaşasın, hatta Türkiye’nin en ücra köşesinde bile olsa kadınları bilinçlendirme çalışmalarını Türkiye’nin her tarafında geliştirebilir.
Jineolojik bakış açısını edinmiş, özgür kadın aklını her gün biraz daha geliştirmiş kadınlar, hangi etnik, inanç vs. doğuştan gelen kimliğe sahip olursa olsun, belirttiğimiz gibi, ortak amaç ve hedefler doğrultusunda bir araya gelerek örgütlü bir mücadele ile demokratik entegrasyon çözümünde aktif rol oynayabilir. Bunun için kadınların her konuda tartıştığı, kararlaştığı ve kararlarını büyük bir heyecan ve moralle pratikleştirdiği kadın komünlerine ihtiyaç vardır. Yaşamın tüm alanlarında kolektif bir bilinçle birbirinin yaşamına dokunan, yaşamını anlamlandıran, yaşamı demokratik ve özgür kılan kadın komünleri, toplumun başta aile içi olmak üzere değişim ve dönüşümünü sağlayacak en güçlü örgütlenme aracıdır. Toplumun en dinamik gücü kadınlar ve gençlerdir. Kadınlar ve gençler, kendi örgütlü komün sistemini geliştirerek demokratik entegrasyon çözümünün başarıya ulaşmasında önemli bir role sahip olacaktır. Demokratik entegrasyon çözüm sürecinde devletin topluma, kadınlara, gençlere alan açmasını beklemeden, gerekirse defacto hareket ederek her yerde ortak örgütlenme ağlarını geliştirmenin koşulları fazlasıyla mevcuttur. Demokratik entegrasyon çözümünün gelişimi, devletten adım atmasını beklemeden kadınların öncülük edeceği bu defacto toplumsal örgütlenmeleri her yerde geliştirmekle mümkün olacaktır. Bu çözümün öznesi, öncüsü olmak isteyen kadınlar, zaman kaybetmeden çözüm dinamiklerini komünlerle oluşturmaya başlayabilmelidir. Kadınların komünler temelinde geliştireceği örgütlenme ağları tüm toplumu sarması, değiştirip dönüştürmesi, iradeli kılıp müzakere ve mücadele gücü haline gelebilmesi için Türkiyeli kadınlara örneklik edecek çekirdek veya kök olabilecek kadın komünlerine ihtiyaç var. Kadının özgürce yaşadığı demokratik ve ekolojik bir yaşamı gerçekleştirebilmek ve demokratik entegrasyon çözümünü başarıya ulaştırabilmek için, ‘Şimdi Kadın Zamanı’ diyerek komünlerimizi hep birlikte inşa edelim.
Yoruma kapalı.