‘‘Tarih günümüzde gizli, biz tarihin başlangıcında gizliyiz.’’ PKK Kurucu Önderi Abdullah Öcalan’ın tarihsel derinliğini ve bakış açısını çok etkileyici şekilde yansıtan bu sözü, insanlık tarihinin bir cümlede benzersiz bir sadelikte tanımlanması ve özetlenmesi olmaktadır. Bu ufuktan tarihe ve günümüze baktığımızda yaşanan tüm toplumsal, kültürel, siyasi, askeri, ekonomik vb. toplumsal yaşama dair tüm gelişmelerin birbiriyle bir ilişkisellik ve bütünlük içinde geliştiğini görmekteyiz. İnsanlık tarihi, kaynağından çıkarak asırlar boyu akan bir ırmağa benzemektedir. Geçtiği her coğrafyanın taşını, toprağını, börtüsünü, böceğini içine alarak, güneşini, yağmurunu, şimşeğini, rüzgarını içine çekerek çeşitlenmiş, içine aldıklarını harmanlayarak zenginleşmiş ve akışını sürdürmüştür. Ana kadın toplumunun ilk toplumsal birimi olan komünal klan yaşamı, insanlık ırmağının çıkış kaynağı olmuştur. Tarihsel akış içinde ana kadın toplumunun komünal yaşamı, karşıtının doğuşu ile kırılmalara uğrasa da direnerek bugüne gelmeyi başarmıştır.
İnsanın oluşumu ve küçük toplayıcı gruplar biçiminde yaşamını sürdürmesi milyonlarca yıllık bir evrimleşme sürecine dayanmakta ve klan ilk toplumsal form olarak tarihte yerini almaktadır. Anacıl klan toplumu komünal, kolektif, dayanışmacı, ortaklaşmacı, üretken yaşamıyla toplumsal değerlerin yaratılmasına kaynaklık etmiştir. Klanın oluşturucu, besleyici, koruyucu ve yaşatıcı gücü olan kadının kurduğu bu komünal yaşam, binlerce, onbinlerce yıl insanlığı beslemiş ve yaşatmıştır. Anacıl klan insanı topluma karşı duyarlı, sorumlu, kadın erkek ilişkilerinde eşit ve özgürdür. Abdullah Öcalan’ın ifadesiyle ilk toplumsal yarılma erkek-avcı grupların ortaya çıkıp komünal yaratımlara el koymasıyla gelişmiştir. A. Öcalan, erkek avcı grupların anacıl klan toplumu karşında avcı erkek kulüpleri biçiminde örgütlenerek, anacıl topluma saldırdığını ve adım adım hakimiyetlerini kurduklarını ve ilk toplumsal yarılmanın da böyle geliştiğini belirtmektedir. İlk kastik katillerin de bu avcı kulüpleri olduklarını ifade etmektedir. Tarihte ilk toplumsal yarılmanın bu kastik katil grupların ortaya çıkması ve anacıl toplum değerlerine el koymasıyla geliştiği, bundan sonraki tarihin devletli uygarlığın toplumu esir alma çabasıyla ona karşı komünalitenin direnişi olarak gerçekleştiği, tespitini yapmaktadır. Bu değerlendirme ve tespitlerle Öcalan insanlık tarihine yeni bir bakış getirmekte, hakikati açığa çıkararak insanlık tarihini yeniden yazmaktadır.
Kastik erkek sistemine karşı binlerce yıl süren anacıl toplum direnişi sözkonusudur. Tarihte neolitik tarım devrimi olarak bilinen bu tarihi dönem kastik katil sisteme karşı anacıl toplumun büyük direnişiyle geçmiştir. Öcalan: ‘‘Neolitik devrimin de aslında kastik sistemin zora dayalı geliştirdiği bir sistem olduğu daha iyi anlaşılıyor. Neolitik devrim bu yönüyle gerçekte kadın sömürüsünün de sistem kazanmasının yolunu açar’’ demektedir. Bu süreç aynı zamanda varlığını hala güçlü bir biçimde sürdüren anacıl klan toplumu ile kastik katil arasında büyük çatışmaların ve direnişlerin geliştiği bir süreç olmaktadır. Bu süreçte kadın kastik katilin baskı ve şiddetine rağmen eski gücünü büyük oranda korumuş, kadın-erkek eşitliği önemli düzeyde varlığını sürdürmüş, kadın yaşamın her alanında önemli bir yer tutmaya devam etmiştir.
Bu tarihsel süreçten de anlaşılıyor ki tarihte ilk sömürü kadına, ana kadın toplumuna karşı geliştirilmiş, tarihsel ve toplumsal sorunsallık ilk olarak bu biçimde ortaya çıkmıştır. Kastik katil tarafından kadının köleleştirilmesi, toplumsal köleliğin de yolunu açmıştır. Kadının köleleştirilmesi tüm köleliklerin önünü açmış, kadın şahsında tüm toplumsal değerler saldırı altına alınmıştır. İktidar-devlet uygarlığına geçiş, kadının kölelik statüsüne alınmasıyla eş zamanlı ve iç içe bir gelişim seyri izlemiştir. Özcesi cinsiyet sömürüsü tarihsel ve toplumsal sorunsallığın temelini oluşturmuş, sınıfsal, milliyetçi, ırkçı, dinci ve mezhepçi tüm ideolojiler bu ilk tarihsel kırılma üzerinden vücut bulmuşlardır.
Ulus-Devlet Kapitalizmin Yaşam Kaynağıdır
Kastik katil sistemi aslında kapitalist sistemin de ilk embriyo hali olmaktadır. Abdullah Öcalan, günümüzün kapitalistlerini on beş bin yıllık yamyamlıktan türeme bir kastın temsilcilerinin son örnekleri olarak tanımlamaktadır. Kapitalistler için en uygun sıfat kastik katil olmakta, demektedir. Hiç şüphe yok ki tarihin en büyük insanlık yıkımı kapitalist modernite sürecinde yaşanmaktadır. 16. Yüzyılla birlikte gelişme sağlayan ve giderek hakim hale gelen kapitalizm, toplumu iliklerine kadar sömürmeyi ve toplumsallığı dağıtmayı varlığını sürdürmenin temel dayanağı haline getirmiştir. Kapitalizm insan ve toplum düşmanı bir sistem olarak toplumsallığı dağıtarak ayakta kalabilmektedir. Bu sistemin Kürt düşmanı olmasının nedeni de Kürtlerin varoluşsal olarak komünal bir toplum olmasından kaynaklıdır. Mezopotamya coğrafyasının kadim halklarından olan Kürtler, iktidar-devlet sistemine karşı klan, kabile ve aşiretler biçiminde direnerek varlığını bugüne getiren tarihin klan toplumunun ilk gruplarıdır. Kürtlerin temsil ettiği komünal toplum değerleri, kapitalist modernitenin ulus-devlet sürecinde daha fazla zayıflamıştır.
Ulus-devlet sistemi kapitalist modernitenin yönetim formu olmaktadır. Ulus-devlet sistemi tamamen anti-toplum bir sistem olarak kurulmuş, sınırsız düzeyde bir toplum kırım ve ulus sömürüsü yapmıştır. Ulusun devletle özdeşleştirilmiş biçimi olan ulus-devlet sistemi, insanlık tarihinin en vahşi faşizmi olarak tarihte yerini almıştır. Hitler’i, Saddam’ı yaratan ulus-devlet zihniyeti, on beş bin yıllık derin bir cinsiyetçilikten beslenerek ırkçı, milliyetçi, dinci ve bilimci sapkın bir ideolojiyle tarihte benzeri olmayan toplumsal kırıma-soykırıma yol açmıştır. Despot-egoist egemenlerin iktidar-güç arzuları, üstünlük, çıkar hevesleri, işgal ve sömürü tutkuları, bir ulusla özdeşleştirilerek diğer uluslar üzerinde faşist-soykırımcı saldırılara, ötekileştirmeye, aşağılamaya, sömürüyü meşrulaştırmaya dönüştürülmüştür. Devletle özdeşleştiren her ulus, diğer ulusların özgürlük/eşitlik haklarını yok saymış, kibrin, kompleksin, militarist şoven histerilerin esiri haline getirilmiştir. Üstün ırk/ulus kibri ulus-devletin soykırımcı politikalarına meşruluk kazandıran bir rol oynamıştır. Oysa ulus, devletle ilişkili veya devletçi uygarlığın ortaya çıkardığı bir kavram ve olgu değildir. Ulus, toplumsal evrimin sonucunda ortaya çıkan ve tamamen toplumsal gelişim diyalektiği ile iç içe oluşan bir formdur. Ancak ulus-devlet ideolojiyle ulus olgusu devletle özdeş hale getirilerek adeta bir savaş aracına, farklı toplumsal kimlikler üzerinde bir soykırım silahına dönüştürülmüştür.
Kapitalistler ulus-devlet yoluyla toplumun tüm komünal değerlerine el koymuş, toplumu hâkimiyetleri altına alarak faşist bir yönetim sistemi kurmuşlardır. Ulus-devlet sistemi kapitalizmin yaşam kaynağı haline gelmiştir. Zor ve şiddet aygıtı olarak inşa edilen ulus-devlet, toplumu öğüten, doğayı yıkan, gezegeni yok oluşa doğru götüren ölümcül bir makinaya dönüştürülmüştür. Abdullah Öcalan kapitalist vurgunun 500 yıldan beri bir ahtapot gibi gelişmesi ulus-devletle mümkün olmuştur, demektedir. Kapitalist hegemonyayı güçlendiren, dünyaya hakim olmasını sağlayan esasta ulus-devlet sistemidir. Kapitalist tekeller ulus-devlete dayanarak oluşmuş ve gelişmişlerdir. Öcalan ulus-devlet tekellerin tekelidir belirlemesinde bulunmaktadır. Ulus-devletin esas aldığı tekçi, cinsiyetçi, milliyetçi, dinci-mezhepçi ideolojiler toplumu bölmüş, parçalamış, birbirine düşürmüş, büyük bir toplumsal ve kültürel yıkıma yol açtığı gibi dünyayı ve bölgeyi adeta halklar ve kültürler mezarlığına dönüştürmüştür. Bir kimliği esas alıp diğer kimlikleri yok sayıp günah keçisi yaparak toplumu sürekli bir soykırım cenderesinde tutmuş ve katliamlar tarihini yaratmıştır. Kültürel farklılıkları eriterek, yok sayarak toplumu çoraklaştırmış, yaşamı kurutmuştur. Toplumun kılcal damarlarına kadar girerek toplumun toplum olma vasfını ortadan kaldırmaya çalışmıştır.
Tekçiliğe, katı merkeziyetçiliğe dayanan ulus-devlet sistemi ülkenin etrafına ve toplumsal yapılara katı sınırlar çizerek egemenliğini sürdürmeye çalışırken toplum kırım politikalarını da meşrulaştırmakta, derinleştirmektedir. Ulus-devlet sınırları, kapitalist pazar ve piyasa egemenliği için belirlenmiştir. Bu sınırlar toplumu devletin mülkiyet nesnesi haline getirmede, sömürü çarkını döndürmede rol oynamıştır. Ulus-devlet sınırları içinde yaşayan her bir yurttaş devletin üzerinde her tür tasarrufta bulunduğu çağdaş kölelere dönüştürülmüş, adeta köleler ordusu yaratılmıştır. Bu ordunun tek görevi de sisteme köleliktir, hizmettir. Ulus-devlet bir baskı, şiddet ve savaş örgütü olarak işlev görmekte, toplum kırım, kadın kırım, doğa kırım saldırıları ile dünyayı yaşanmaz hale getirmektedir. Ulus-devlet bir savaş örgütü olduğu için ayakta kalmak amacıyla sürekli savaşa ve silaha ihtiyaç duymaktadır. Savaş endüstrisinin dünyada bu kadar gelişmesinin ve büyük bir yıkıma yol açmasının önemli bir nedeni de budur. Dünyada şu anda en fazla kâr yapanlar silah tekelleridir, en büyük ticaret silah ticaretidir. En korkunç rekabetler ve azami kârlar, atom bombasından, nükleer silahlara, ileri teknoloji ile donatılmış bombardıman uçaklarından, iha-siha’lara kadar gezegeni tehdit eden silah üretiminde ve satışında yaşanmaktadır.
Ulus-devleti ayakta tutan temel ayaklardan biri olan endüstriyalizm kırsal yaşamı, tarımı yok etmiştir, toprak büyük endüstri şirketlerinin hakimiyeti, tasarrufu altına alınmıştır. Azami kâr uğruna toprağın doğal yapısı-verimi yok edilmiş, toprak vurguncuların, rantçıların işgaline açılmıştır. Doğa talanı, ekolojik yıkım, tarımı çökerterek dünya nüfusunu besleyemeyecek bir durum ortaya çıkarmıştır. Ulus-devlet silahını kullanan sömürücüler her gün zenginleşirken ülkelerin, dünyanın tüm kaynaklarını tüketirken milyarlarca insan derin bir yoksulluk-açlık ve sefalet içinde yaşamaktadır. Milyonlarca insan açlıktan, hastalıktan ölmekte, savaşlarda, göç yollarında derin acılara ve yıkımlara uğramaktadır. Beton yığınlarına dönüşen, kirli havası, suyu, stresiyle insanı ve toplumu boğan şehirler, her gün bin bir türlü hastalık üretmekte, dört bir yanı kanserojen madde salgılamaktadır. Şiddet, uyuşturucu, fuhuş, işsizlik, yoksulluk, açlık, ahlaki çöküş toplumsal varoluşu tehdit etmektedir.
Ulus-devlet sistemi insan zekası yerine yapay zekayı koyarak insan doğasına savaş açmıştır. Robotları birçok meslek alanında insan yeteneği yerine geçirerek insanı üretimden koparmakta, düşünemez, üretemez, çalışamaz duruma getirmektedir. Küresel dünyada ulus-devlet sistemleri tamamen talancı, gaspçı, sömürücü ve yıkıcı bir karakter kazanmıştır. Ulus-devletlerin elindeki teknik anti insan, anti toplum bir işlev görmektedir. Bu tekniği toplumun hizmetine koymak, ekolojik duyarlılıkla üretmek ve kullanıma sunmak demokratik bir zihniyet ve anlayış gerektirir. Bu da ancak demokratik toplum/ulus inşasıyla mümkündür.
Kürt toplumu ana klan toplum geleneğini güçlü şekilde temsil eden iktidar-devlet, ulus-devlet sistemlerine karşı kabile, aşiret, tarikat, mezhep, parti en son PKK’de temsili bulan ulusal kurtuluş mücadelesi biçiminde direnerek bugüne gelen ve komünal değerleri güçlü yaşayan bir toplumdur. Tarihte yüzlerce yıl Hurri, Mitani ve Med konfederal devlet sistemlerini kurmuş, yönetmiştir. Kuşkusuz o dönemin koşullarında devletler kabile-aşiret konfederasyonları biçiminde oluşmuştur. Kürt toplumunda devletçi ideolojiyi derinliğine özümseme durumu yaşanmamıştır. İktidar-devlet sistemine karşı direnişçilik daha çok Kürt toplumunun içselleşen duygu-düşünce-ruh hali ve yapısı olmuştur. İslamiyetin de etkisiyle millet olma duygusu ve durumu Kürt toplumunda da biraz gelişmiştir. Ancak ulus bilincini ve duygusunu kazanmada yirminci yüzyıla kadar bir gelişim sağlayamamışlardır. Osmanlı imparatorluğunun dağılması, kapitalist modernitenin milliyetçi ideoloji fitnesini Ortadoğu’ya sokması sonrası Kürtler içinde de milliyetçi refleksler ortaya çıkmıştır. Bu tarihsel süreç içinde ağırlıkta aşiretsel-kabilesel çıkarlara öncelik verilse de milliyetçi duyguların da etkisiyle birçok isyan gelişmiştir. Bu direnişler plansız, programsız, önderliksiz, öncüsüz ve daha da önemlisi ideolojisiz ve stratejisiz olduğu için ezilmiştir. Direnişlerde ana duygu ve düşünce daha çok özerk yaşam-sistem istemi ve arzusu olmuştur. Kürtlerin tarihsel-toplumsal süreci derinliğine incelenirse görülecektir ki, Kürtlerin temel zihinsel ve ruhsal yapısı, yaşam tercihleri genelde demokratik toplum/ulus temellidir. Özellikle PKK’nin yarım asrı bulan özgürlük mücadelesi Kürt toplumunda demokratik ulus zihniyetini ve duygusunu daha çok geliştirmiş, örgütlü mücadelenin yarattığı birikim demokratik ulus paradigmasını ortaya çıkarmıştır.
2003 Yılında Yeni Paradigma Değişimi
PKK ilk kuruluşunda reel sosyalizm etkisinde kalarak sosyalist devlet paradigmasını benimsemiştir. Kürdistan parçalarını birleştirerek bağımsız Kürdistan’ın kuruluşunu amaçlamıştır. 1978 yılında kurulan PKK’nin paradigması sosyalist ulus-devlet paradigması, mücadele stratejisi ise devrimci halk savaşı çizgisinde silahlı mücadele olmuştur. 1980’lerin sonu ve 90’ların başında Sovyetlerde reel sosyalizmin yıkılmasıyla beraber Abdullah Öcalan reel sosyalizmi derinliğine sorgulama ve çözümleme sürecine girmiştir. Dünyadaki tüm reel sosyalist hareketlerin çözülüşünü ve son olarak Sovyetlerde reel sosyalizmin çöküş sebeplerini derinliğine analiz etmiş, Kürdistan özgürlük mücadelesi açısından tarihi değerde önemli sonuçlara ulaşmıştır. Ulus-devlet paradigmasının sosyalist ideoloji, felsefe ve teori ile bir ilgisinin olmadığını görmüş, sosyalist bir devletin olamayacağı sonucuna ulaşmıştır. 1993 ateşkesi bu arayışın bir sonucu olarak ortaya çıkmış, Rêber Apo Kürt sorununu siyasi demokratik yollarla çözmek için Türk devletini bu çağrıya olumlu yaklaşmaya davet etmiştir. Ardından 1995 ve 1998 ateşkesi, 1999’da gerillanın sınırların dışına çekilmesi ve aynı yıl içinde barış gruplarının Türkiye’ye gönderilmesi, 2003 yılında yeni paradigma değişimi, Kongra-Gel, KADEK deneyimleri, 2005 KCK’nin ilanı, Kürt sorununu demokratik siyasi müzakere yolu ile çözme arayışlarının bir sonucu olarak gelişmiştir. Beş ciltlik İmralı savunmalarını, 27 Şubat çağrısı ve demokratik toplum manifestosunu bu arayış ve anlayışın bir sonucu olarak hazırlamıştır.
Abdullah Öcalan, 1988 Mehmet Ali Birand röportajı ve 1993 yılı ateşkesinden itibaren sürekli bir muhatap aradığını ifade etmiştir. Kürtlerin ve halkların özgürlüğünü Kürt ulus-devletinde görmemiştir. Ortak vatanda özgür ve eşit yaşamayı, yerel demokrasinin-özyönetimin kabulünü demokratik çözüm anlayışı olarak savunmuştur.
Öcalan, 27 Şubat 2025 yılında yaptığı Barış ve Demokratik Toplum çağrısıyla, silahlı mücadeleyi sonlandırmış, demokratik siyaset ve demokratik entegrasyon çözüm stratejisini geliştirmiştir. Bu nedenle demokratik toplumun demokratik cumhuriyete entegrasyonunu amaçlayan çözüm stratejisi sadece son iki yılda gelişen siyasi çözüm arayışı değildir. Otuz beş yılı aşkın bir arayışın ve yirmi yedi yıllık muazzam bir emeğin, çabanın ve mücadelenin sonucudur.
Abdullah Öcalan: ‘‘PKK Kürt ve Kürdistan gerçekliğini açığa çıkartan ve varlığını yenilmez kılan hareket olarak tarihte hak ettiği yeri almıştır. Yeni dönemin özgürlük, eşitlik ve demokrasi yapılanması PKK mirasını devralarak Kürt özgürlüğünü demokratik komünalizme dayalı demokratik toplum/demokratik ulus ile gerçekleştirecektir’’ diyerek 27 Şubat çağrısının amacını ve izlenecek yolu çok net özetlemiştir.
Demokratik toplum/ulus çözümü ulus-devlet paradigmasına ve silahlı mücadele stratejisine dayanmamaktadır. Kürtlere ulus-devlet kurma gibi bir hedefi yoktur. Demokratik toplum, ulus-devlet paradigmasına ve sistemine karşı geliştirilmiş, toplumun demokratik ve özgürce bir arada yaşamasını hedefleyen, ulus-devleti demokrasiye duyarlı bir noktaya çekerek ortaklaşmayı esas alan bir toplumsal sistemdir. Demokratik toplum, ulus-devletle özdeşleştiren militarist toplum yaratma anlayışını dışlar. Toplumu iktidar-devlet sisteminin hizmetçisi, kölesi yaparak sömüren, parçalayan, farklı toplumsal kesimleri birbirine düşman hale getiren zihniyeti ve politik anlayışı şiddetli biçimde eleştirerek reddeder. Demokratik toplum/ulus, ulus-devletin yarattığı cinsiyetçiliğe, tekçiliğe, merkeziyetçiliğe, milliyetçiliğe, dinciliğe, mezhepçiliğe ve pozitivizme karşı bir toplumsal örgütlenme formudur. Farklı toplumsal kimliklerin kendi varlıklarını korudukları, örgütlendikleri, özyönetimlerini kurdukları, demokratik ortak vatanda özgür ve eşit temelde bir arada yaşadıkları demokratik sistemin adıdır. Kürtler demokratik toplum, demokratik entegrasyon çözümüyle yaşadıkları her parçada demokrasiye açık ulus-devlet sistemleriyle ortaklaşmayı savunurlar. Kendisi dışında farklı etnik, kültürel, inanç gruplarının kendini özgürce ifade etmesini ve özyönetimlerini kurmasını savunur, ortak yaşamı esas alırlar.
Abdullah Öcalan, 27 Şubat çağrısıyla demokratik ulusun, ulus-devlete demokratik entegrasyonunu Kürt sorununun demokratik siyasi çözümünde temel çözüm yöntemi olarak öngörmüştür. Bu temelde silahlı mücadele stratejisi yerine demokratik siyaset stratejisini geliştirmiştir. Kuşkusuz demokratik ulusun, ulus-devlete demokratik entegrasyonu ancak devletin demokratik dönüşüm geçirmesiyle mümkün hale gelebilecektir. Zaten demokratik entegrasyon devletin belli düzeyde değişimi demektir.
Demokratik entegrasyon Kürtlerin ulus-devlete teslim olması değildir. Tek taraflı devleti tanıması da değildir. Demokratik entegrasyon, demokratik toplum ile devletin karşılıklı birbirinin iradesini kabul etmesidir. Devletin, Kürtlerin ve farklı toplumsal grupların varlığını, kimliğini, özyönetim hakkını kabul etmesi, demokratik entegrasyonun doğru uygulandığının ölçüsüdür, sağlamasıdır. Kürtlerin devletin siyasi sınırlarıyla, coğrafik bütünlüğüyle bir sorunu olmamış ve olmayacaktır. Türk, Arap, Fars halkıyla Kürtler ortak vatanda özgürce ve eşitçe yaşamak istemektedir.
Suriye-Rojava Entegrasyonu
Bir dönemdir, 29 Ocak anlaşması temelinde Şam ile Rojava özerk yönetimi arasında bir entegrasyon süreci yaşanmaktadır. Ancak demokratik entegrasyonun doğru anlaşıldığı ve uygulandığı söylenemez. Suriye devlet sistemiyle demokratikleşmeden, demokratik entegrasyon sürecinin sağlıklı şekilde gelişmesi mümkün değildir. Demokratik entegrasyon çözümü, Şam yönetiminin Rojava’daki özyönetim ve özsavunma sistemini resmen kabul etmesi, bu temelde değişim yaşaması demektir. Suriye, milliyetçi-dinci kodları bir tarafa bırakır, Suriye’nin demokratik cumhuriyet inşasının önünü açabilirse gerçek bir entegrasyon süreci de gelişmiş olacaktır. Kuşkusuz devletten bekleyen bir tutum içerisine de girmeden siyasi, toplumsal ve hukuki mücadele ile Suriye’yi değişimin ve dönüşüm süreci içerisine koymak gerekir. Aksi durumda ortada demokratik bir Suriye cumhuriyeti ve bu cumhuriyetin demokratik, çoğulcu, özgürlükçü bir anayasası ortada yokken doğru yürütülen bir entegrasyondan da bahsedemeyiz. Özerk yönetimin kurumlarını Şam idaresine devretmek demokratik entegrasyon değildir. Entegrasyon süreci bu anlayışla yürütülürse özgür, eşit demokratik ortak yaşam sistemini kurmak bir yana, asimilasyonist anlayışın gelişmesi kaçınılmaz olacaktır.
Suriye-Rojava entegrasyon sürecinin işleyen biçimi demokratik entegrasyonun ruhuna uygun düşmemektedir. Karşılıklı iradeyi, kimliği tanıma, yerel demokrasiye dayalı ortaklaşmayı sağlama durumu yoktur. Şam’ın tek taraflı dayatmaları, baskılayarak teslim alma eğilimleri hakim anlayıştır. Demokratik entegrasyonun gerçek anlamda sağlanabilmesi için öncelikle tüm toplumsal kesimlerin örgütlü katılımıyla, Suriye’de demokratik bir anayasanın yapılması gerekir. Anayasa Kürtlerin özerk sistemini-özyönetimini tanımalıdır. Dürzilerin, Alevilerin ve diğer tüm etnik, inanç ve kültür gruplarının kendini özgürce ifade etmesine ve örgütlenmesine imkan sunmalı, kimliklerini ve haklarını tanımalıdır. Rojava’daki öz yönetim sisteminde Kürtçenin yanı sıra çok dilliliğin gereği Arapça da resmi dil olarak öğrenilebilir. Anayasa olası bir inkar ve saldırı karşısında Kürtlerin ve farklı toplumsal kimliklerin öz savunmasını geliştirme hakkını da kabul etmelidir. Dolayısıyla Suriye devleti de değişmek ve demokratik cumhuriyet inşasına girmek zorundadır. Tekçi, merkeziyetçi, faşist karaktere sahip bir devlet yapısıyla, demokratik entegrasyon çözümünü geliştirmek gerçekçi olmadığı gibi, mümkün de değildir.
Demokratik Ulusun Demokratik Cumhuriyete Entegrasyonu
Aynı şey Türk ulus-devlet sistemi açısından da geçerli bir durumdur. Demokratik entegrasyon çözümü demokrasiye duyarlı bir devletle mümkün hale gelecektir. Demokratik olmayan bir devletle demokratik entegrasyonun sağlanması sözkonusu olamaz. Dağdan bir grup gerillanın inmesi, zindanlardan bir grup devrimcinin ve siyasi tutsağın çıkması, yasa dışı duruma düşmüş bir kesim siyasi insanın yurt dışından Türkiye’ye dönmesi, demokratik çözüm, demokratik entegrasyon anlamına gelmemektedir. Bu yönlü gelişmeler yaşansa dahi bunlar ancak demokratik siyaset, demokratik entegrasyon çözümüne şans tanıma, yol aralama anlamında bir değer taşıyabilir. Zaten Abdullah Öcalan PKK’nin feshi ve silahlı mücadelenin durdurulmasını belirttiği 27 Şubat çağrısında bunların gerçekleşmesi için siyasi ve hukuki gereklerin yerine getirilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Esaslı ve kalıcı çözüm demokratik toplumun siyasi ve hukuksal olarak kabulüdür. Diğer bir ifadeyle demokratik toplumun/ulusun demokratik cumhuriyete entegrasyonudur. Devletin demokratik toplumu-özyönetimi tanıyan yasal ve anayasal değişikliklere gitmesi demokratik entegrasyonun sağlanması anlamına gelecek ve Kürt sorunun demokratik çözümü sağlanmış olacaktır.
AKP yetkililerinin sıkça ifade ettiği gibi “silahları bıraksınlar sonra duruma bakarız!” yaklaşımı inkar ve imha zihniyetinde ve politikasında ısrardır. Bu yaklaşım ve anlayış cumhuriyeti demokratikleştirecek iradeden yoksunluktur ve dolayısıyla demokratik entegrasyon çözümünü sağlama iradesinden uzaklığı ifade etmektedir. Basit, günübirlik, siyasi konjonktüre oynayan, dar partisel pragmatik siyasi çıkar anlayışı, demokratik entegrasyon zihniyetini ve iradesini geliştiremez. Demokratik entegrasyon çözümüne açık olan bir devlet, asimilasyonist politikaları terk etmek durumundadır. Demokrasiye duyarlı olacak, Kürtlerin ve farklı etnik, inanç, kültürel grupların kendini özgürce ifade etmesine ve örgütlenmesine imkan sunacaktır. Demokratik entegrasyon çözümünü kabul eden bir devlet, Kürde Türk olmayı, Aleviye Sunni olmayı dayatmayacaktır.
Demokratik entegrasyon çözümüyle şekillenen bir devlet sisteminde Kürt kendini Kürt olarak özgürce ifade edecek, örgütlenecek, demokratik kurumlaşmaya giderek yerel demokrasiyi inşa edecek özyönetimini kurabilecektir. Kuşkusuz şimdi devlet zihniyeti ve politikası buna engeldir denilerek mücadelesiz de kalınamaz. Demokratik entegrasyon süreci aynı zamanda bir mücadele sürecidir. Demokratik inşayı geliştirme ve mücadeleyi büyütme sürecidir. Örgütlenerek, demokratik inşayı geliştirerek, yerel demokrasiyi-özyönetimi kurarak devleti değişim ve dönüşüme zorlamak demokratik entegrasyon çözümünün miheng taşıdır. İnşa ettiğimiz oranda, yerel demokrasiyi geliştirdiğimiz oranda demokratik entegrasyonun zeminini ve koşullarını da yaratabiliriz. Bakure Kürdistan başta olmak üzere Kürtlerin yaşadığı tüm şehir, kasaba ve köylerde Kürtçe anadil eğitim okullarını fiili örgütlemek ve çalıştırmak bu sürecin karakteri gereğidir. Yine üretim ekonomisi, eğitim, ekoloji, sağlık, kültür, hukuk, spor vb. sayısını daha da çoğaltabileceğimiz şekilde örgütlenmelere, kurumlaşmalara gitmek bu sürecin olmazsa olmaz çalışmalarıdır.
Demokratik entegrasyon çözümünde Kürtler anadilinde eğitim veren okullar açabilecek ve devlet buna karışmayacaktır. Kürt çocuklarının ana dilinde eğitim görmesi, çocukların kendi dili ve kültürüyle büyümesi bunun yanında Türkçeyi de çok dillilik gereği öğrenmesi-konuşması demokratik entegrasyon çözümünü geliştiren yeni Türkiye resmi olacaktır. Bir halkın anadilinde eğitim görme hakkını yasaklamak, kültürünü özgürce yaşamasını engellemek, özyönetimini tanımamak soykırımcı faşizmdir. Bir halk varlığını ve özgürlüğünü ancak dilinde eğitim görerek, kültürünü özgürce yaşayarak ve demokratik kurumsallaşmaya giderek ve özyönetimini sağlayarak koruyabilir. Özyönetimden ve özsavunmadan yoksun bir halk her zaman soykırım-yok olma tehdidi altında olacaktır. Devletin sınırları-bütünlüğü içinde Kürtlerin yerel demokrasi temelinde özyönetime sahip olması devleti bölmeyecek aksine güçlendirecektir. Yerel demokrasi/özyönetim sistemi devletin varlığını koruması açısından da hayati bir öneme sahiptir. Yerel demokrasiyi/özyönetimi bölücülüğün temel bir unsuru gibi algılamak ve yaklaşmak ancak soykırımcı faşist zihniyetin tezahürü olabilir. Bu devlet zihniyetine karşı en etkili mücadeleyi yerel demokrasiyi geliştirerek, komünleri her yerde inşa ederek yürütebiliriz.
PKK, Kürtlere karşı uygulanan soykırım politikalarının bir sonucudur. PKK’nin kendini feshetmesi, silahlı mücadeleyi durdurması, gerillaların silahlarını bırakıp Türkiye’ye dönmesi, Kürtlerin varlık ve özgürlük sorununu çözmeyecektir. Çünkü sorun silahlı güçlerin varlığı değil, silahlı mücadeleyi ortaya çıkaran etkenleri ortadan kaldırmaktır. Bu yönüyle sadece silahların bırakılmasını istemek çözümsüzlükte ısrar etmektir. Kürtlerin kimliğinin anayasal güvenceye kavuşturulması ve bu temelde demokratik bir anayasanın yapılması kalıcı çözümü sağlayacaktır. Kürtlerin anadillerinde eğitim görmeleri, üretim ve tüketim kooperatifleri kurmaları, yaşamın her alanında örgütlenerek demokratik kurumlaşmaya gitmeleri Türkiye’ye güç katacaktır.
Belediyeler de halkın yerelde özyönetim sistemidir. Yetkileri arttırılmış, topluma hizmet imkanları geliştirilmiş ve her kesimden toplumun ortaklaştığı, dayanıştığı, demokratik katılım sağladığı belediyeler demokratik entegrasyon çözümünün çok önemli bir parçasıdır. Demokratik cumhuriyet inşasının da çok önemli bir köşe taşıdır. Her belediye devletin bir eki uzantısı değil, özünde demokratik bir birim ve komündür. Toplumumuz belediyeyi halkın evi olarak da tanımlamaktadır. Aslında bu tanımlama komünün farklı bir biçimde ifadesi olmakta ve gerçek özünü yansıtmaktadır. Demokratik entegrasyon çözümünde kayyım zihniyeti, anlayışı ve politikası olamaz. Bu anlayış kaynağını inkarcı, soykırımcı, sömürgeci bir zihniyetten almaktadır. Demokratik entegrasyon çözümünde kayyım politikasına yer yoktur, belediyeyi yerellerde halkın özyönetim birimi görme ve merkezde toplanan yetkiyi-gücü yerele devretme vardır.
Kürtler Ortadoğu’da güçlü bir değişim, dönüşüm ve demokrasi dinamiğidir. 53 yıllık özgürlük mücadelesi Kürtleri örgütlü, iradeli, politik ve özgürce tercih yapabilecek bir halk konumuna getirmiştir. Kürtler demokratik ulus/toplum olarak demokratik cumhuriyet inşasını sağlamış bir devletle bütünleşmekten yanadır. Devletin yerel demokrasiye dayanarak yeniden inşası demokratik entegrasyonun olmazsa olmazıdır. Demokratik entegrasyon bireysel değil, kolektif katılıma dayanmaktadır. Kürtlerin devletle bağı anayasal vatandaşlıktır. Kürtler özgür iradeleriyle devletin vatandaşı olabilirler ama başka bir ulusun üyesi-ferdi olamazlar. Bunu dayatmak faşizmdir. Kürtlerin Türklerle, Araplarla, Farslarla birliği demokratik ilkeler, hukuki eşitlik, özgür ve eşit ortak yaşam temelinde olacaktır. Devletlerle birliği demokratik entegrasyon çözümüyle özyönetim ve hakkının kabulüyle gerçekleşecektir.
Kürtlerin silahlı mücadele stratejisinden vazgeçmesi kendi varlığından, kimliğinden, özgürce kendini ifade etme ve örgütlenme özgürlüğünden vazgeçtiği anlamına gelmemektedir. Mücadelenin demokratik siyaset yöntemiyle sürmesi anlamına gelmektedir. Mücadele tarihi içinde silahlı mücadele oynaması gereken rolü oynamış, fiili olarak varlığını kabul ettirmiştir. Demokratik entegrasyon varlığın ve özgürlüğün siyasi ve hukuki güvenceye kavuşturulması, ortak vatanda ortak yaşamın inşa edilmesi süreci ve mücadelesidir.
Yoruma kapalı.